lnona ny fanambarana mialoha izay mahatalanjona, hita ao amin'ny Isa. 44:26-28; Isa.45:1-6?

Nanomboka teo amin'ny 745 TlK teo ho eo ny asa fanompoan'i Isaia ary nifarana tany amin'ny taona 685 TlK tany ho any. Rehefa avy nilaza ny amin'ny mahery avy any atsinanana sy avy any avaratra (Isa. 41:2, 3, 25) i Isaia dia toy ny nanambara fa teny soa mahafaly ho an'i Jerosalema izany (Isa. 41:27); nambarany mazava ny anaran'i Kirosy ary nolazalazainy ny asa hataony. Avy any avaratra sy atsinanan'i Babilôna tokoa izy ary nandresy an'i Babilôna tamin'ny 539 TlK, nanompo an'Andriamanitra i Kirosy raha nanafaka ny Jiosy tamin'ny fahababoany tany Babilôna; ary nanome lalàna ny hananganana indray ny tempolin'i Jerosalema izy (jereo ny Ezra 1).

Diniho tsara io fanambarana mialoha io. 146 taona no manelanelana ny fotoana nahafatesan'i Isaia sy ny faharavani Babilôna, izany hoe taonjato-iray sy tapany mialoha ny nitrangan'ny toe-javatra no naminaniany izany. Toy ny hoe i George Washington milaza mialoha ny amin'ny lehilahy iray antsoina hoe Jeneraly Dwight Eisenhower hanafaka an'i Eorôpa amin'ny 1945 izany!

Tsy azo iadian-kevitra ny fahamarinan'ny faminanian'i Isaia satria voaporofon'ireo lahatsoratra fahagola izany, anisan'izany ny vato fisaka fiandraketan'ny Babilônianina ny tantara, ny tatitra noraketin'i Kirosy tao amin'ny "Cylindre de Cyrus" (tanimanga miendrika varingarina misy fanambarana momba an'i Kirosy mpanjaka) ary ny Baiboly (2 Tant. 36:22,23; Ezra 1; Dan. 5; Dan. 6:29; Dan. 10:1). Izany dia manamafy ny finoan'ireo olona mino fa mandray ny fanambarana mialoha avy amin'Andriamanitra, Ilay mahalala mialoha lavitra ny hoavy, ny mpaminany marina.

Nahoana Andriamanitra no niantso an'i Kirosy hoe "voahosony" - Isa. 45:1?

Ny teny hebreo ilazana ny hoe "voahosotra" eto no nahazoana ny teny hoe Messiah. Entina iantsoana ny mpisorona voahosotra io teny io any amin'ny boky hafa ao amin'ny Baiboly (Lev. 4:3, 5, 16; Lev. 6:22), ary koa iantsoana ny mpanjaka Isiraelita voahosotra (1 Sam. 16:6; 1 Sam. 24:7, 11; 2 Sam. 22:51), na ny Mesia izay mpanjaka taranak'i Davida sy mpanafaka ho avy (Sal. 2:2; Dan. 9:25-26). Araka ny fijerin'i Isaia dia mpanjaka ho avy i Kirosy, izay nirahin'Andriamanitra hanafaka ny olony. Mesia tsy mahazatra anefa izy satria tsy Isiraelita. Hanao izay hataon'ny Mesia izy, handresy ny fahavalon'Andriamanitra sy hanafaka ny olony izay babo, saingy tsy hitovy amin'ny Mesia satria tsy taranak'i Davida. 

Nanaporofo ny maha-Andriamanitra tokana Azy - ilay hany mahalala ny hoavy - Andriamanitra tamin'ny nilazany mialoha ny momba an'i Kirosy, (Isa. 41:4, 21-23, 26-28; Isa. 44:26). Nanolo-tanana an'i Kirosy ihany koa Izy: "Dia homeko anao ny rakitra ao amin'ny maizina sy ny harena nafenina ao amin'ny mangingina, mba hahafantaranao fa Izaho no  Jehôvah/zay miantso anao amin'ny anaranao, dia Andriamanitry ny Isiraely» - Isa. 45:3.

Eritrereto ireo faminaniana hafa ao amin'ny Baiboly izay efa tanteraka araka ny nanambarana izany (anisan'izany ireo fanjakana ao amin'ny Dan. 2 afa-tsy ny iray farany, ny Dan. 7, na koa ny momba an'i Kristy ao amin'ny Dan. 9:24-27). lnona ny fanantenana atolotr'ireo faminaniana ireo ho antsika?