Imprimer
Catégorie parente: Telovolana 2 : Ny fomba hahatakarana ny Soratra Masina
Catégorie : Lesona 10: Ny Baiboly amin’ny maha-tantara azy

Vakio ny amin'i Jesôsy ao amin'ny Mat. 26:57-67; Jao. 11:45-53 ary ny Jao. 18:29-31. Iza moa i Kaiafa, ary inona no anjara asany tamin'ny fahafatesan'i Kristy? Iza i Pontio Pilato, ary nahoana ny fanapaha-keviny no zava-dehibe indrindra ho an'ny Synedriona mba hahatontosan'izy ireo ny fikasany?

Mpisoronabe i Kaiafa; izy no nikotrika ny paikady namonoana an'i Jesôsy. Noraketin'i Josephus, mpahay tantara jiosy ny mombamomba azy: "Tsy navela haka ny toeran'ny mpisoronabe i Kaiafa, izay nantsoina koa hoe Josefa. Lehilahy iray antsoina hoe Jônatana, zanak'i Anasy izay mpisoronabe teo aloha mantsy no voafidy ho mpisoronabe handimby azy." -CW (Grand Rapids, Ml:Kregel Publications, 1969), b. 18, toko 4, t. 381, nasiam-panamboarana.

Nisy fasam-pianakaviana tany atsimon'i Jerosalema hita tamin'ny 1990, izay nahitana vata fitehirizan-taolana 12. Fantatra tamin'ny alalan'ireo vola madinika sy vilany tanimanga teo amin'ny fasana fa tany antenantenan'ny taonjato voalohany TrK tany no nanaovana izany fasana izany. Nahitana ny anarana hoe "Josefa zanak'i Kaiafa" ny vata fitehirizan-taolana voahaingo indrindra tamin'izany; nahitana taolana maro tao anatiny. Manam-pahaizana maro no mino fa fasana sy vata fitehirizan-taolan'i Kaiafa ilay mpisoronabe izay tampon'andraikitra tamin'ny fahafatesan'i Jesôsy izany. Nahitana vato misy ny anaran'i Pontio Pilato, governora tamin'ny andron'i Tiberius mpanjaka rômanina tao amin'ny toerana fanaovana fampisehoana tany "Césarée maritime" tamin'ny taona 1961. Manampy antsika ireo rehetra ireo hahita fa toe-javatra marina mikasika ny tantara no asehon'ny Baiboly.

Niresaka momba an i Jesôsy avy any Nazareta koa ireo mpahay tantara velona nandritra ny roanjato taona voalohany TrK. Iray tamin'izany i Tacitus, mpahay tantara rômanina, izay nanoratra ny amin'i Kristy, ny nampamonoan'i Pontio Pilato Azy nandritra ny fotoana nanjakan'i Tiberius, ary ny amin'ireo Kristianina voalohany tany Rôma. Governora rômanina i Pline le Jeune izay nanoratra tamin'ny amperora Trajan tamin'ny tanna 112-113 TrK, mba hilaza aminy izay tokony hataony amin'ireo Kristianina. Nambaran'i Pline fa misy andro ihaonan'ireo olona ireo mialoha ny hiposahan'ny masoandro, rehefa izany dia manao hira tahaka ny ho an'ny andriamanitra izy ireo. Ireny asasoratra ireny no porofo fanampiny ho antsika fa tena nisy tokoa i Jesôsy.