Lesona 5: Ny Soratra Masina irery ihany

Hodinihana mandritry ny herinandro: 1 Kôr 4:1-6; Tit. .2:9; Mat. 21:42; Lio. 24:44,45; Isa. 8:20.

Tsianjery: "Fa velona sy mahery ny tenin'Andriamanitra ka maranitra noho ny sabatra roa lela, ka manindrona hatramin'ny fampisarahana ny aina sy ny fanahy ary ny tonona sy ny tsoka, ka mahay rnamantatra ny eritreritra sy ny fisainan'ny fo."- Heb. 4:12,

NY SORATRA MASINA IRERY IHANY (Sola Scriptura), io no fitsipika inoan'ny mpino protestanta. Milaza izany fa ny Baiboly irery ihany no mampianatra antsika ny fahamarinana momba an'Andriamanitra sy manome ny foto-pinoantsika. Ho an'ny finoana katolika romanina., dia ny Baiboly sy ny lovantsofina, na ny fampianaran'ireo mpanorina ny fiangonana no manapa-kevitra ny amin'ny atao hoe fahamarinana. Ho an'ny antoko protestanta kosa, dia ny Baiboly no tompon'ny teny farany momba izay tokony hinoantsika sy hampianarina mikasika an'Andriamanitra.

Ny Baiboly no nanampy ny Protestanta hiala tamin'i Rôma sy ny fampianaran-disony. Anisan'izany fampianaran-diso izany ny fiheverana fa tsy firaketana azo antoka ny tantara ny Baiboly. Nampianarin'ny Protestanta ary fa tokony hino izay voalazan'ny Baiboly sy ny fomba ilazany izany isika.

Amin'ity herinandro ity isika dia handinika an-tsipiriany kokoa momba ny Sola Scriptura, na ny Soratra Masina irery ihany. Ho hitantsika ireo fitsipika manan-danja avy amin'izany momba ny fahatakarana ny voalazan'ny Baiboly. Tena ilaina ireo fitsipika ireo noho ny fanampiany antsika hahatakatra ny Tenin'Andriamanitra. Amin'ny maha-Prôtestanta, dia ilaintsika ny mahatsiaro fa ny Baiboly no tompon'ny teny farany momba izay inoantsika.

Mandray ny tenantsika ho "olon'ny Baiboly" isika Advantista, izany hoe Kristianina mino ny Baiboly. Manaiky sy mampianatra isika fa ny Baiboly dia Tenin'Andriamanitra ary io irery ihany no tompon'ny teny farany momba ireo foto-pinoantsika. Izany no antony anekentsika ny Baiboly, na ny hoe "Sola Scriptura", ho anton'ny finoantsika. Maneho amintsika ny tokony ho fomba fiaina ny Baiboly. Ny fanandramana manokana, ny fomba fisainan'olombelona, ny lovantsofina, na koa ny fomba fampianaran'ny fiangonana hatrizay no fototra lehibe iorenan'ny finoantsika, mazana. Tsy hita eo amin'ireo fototra ireo anefa lay fahefan'ny Baiboly izay manapaka ny amin'ny fahamarinana tokony hinoana. Nomen'Andriamanitra ny Baiboly mba hiaro antsika amin'ireo fampianaran-diso ao amin'ny fiangonana. Miaro antsika eo anatrehan'ireo fanazavana ny Soratra Masina ivelan'ny Baiboly koa ny fitsipika Solo Scriptura. Ambaran'i Paoly ao amin'ny 1 Kôr. 4:1-6 fa izay "voasoratra ao amin'ny Soratra Masina irery ihany" no tokony harahintsika. Nahoana no zava-dehibe ho an'ny finoantsika ny torohevitr'i Paoly? 

Tsy midika tsy akory ny torohevitr'i Paoly fa tsy azo atao ny mianatra avy amin'ny tantara na ny arkeolojia. Mandinika momba ny fiainan'ny olombelona tamin'ny lasa ny arkeolojia; voafaoka ao anatin'izany ny fandinihana ireo taolana sy ny fitaovana nampiasain'ny olona fahiny elabe. Rehefa mandinika ireo taranja ireo isika dia mianatra zavatra izay manarnpy antsika hahatakatra kokoa ny Baiboly. Tsy midika ny tenin'i Paoly fa tsy azontsika ampiasaina ny rakibolana sy ireo boky hafa mba hahatakarana ny Baiboly, saingy amin'ny farany dia ny Baiboly ihany no tompon'ny teny farany eo anatrehan'ny siansa sy ny tantara ary ireo rakibolana. Manampy antsika amin'ny fitsarana ny maha-marina na diso ny zavatra iray voalaza ny Baiboly.

lnona no miseho raha misy zavatra iray ianarantsika kanefa tsy mifanaraka amin'ny Baiboly? Dia eo indrindra isika no mila ny Baiboly hilaza ny teny farany momba izay tokony hinoana. Tafiditra ao anatin'ilay fitsipika "Sola Scriptura" koa izany. Tsy tokony hanohitra velively izay voalazan'ny Baiboly isika. Miankina amin'ny fitoerantsika ho mahatoky amin'io fitsipika lehibe io ny fahombiazantsika eo amin'ny fitoriana ny Filazantsara.

"Ny Baiboly irery ihany no fara-tampony amin'ny asasoratra rehetra sy ny fampianarana eto ambonin'ny tany." - LW: Career of the Reformer II, Martin Luther, edis Jaroslav Jan Pelikan, Hilton C Oswald, and Helmut T. Lehmann, (Philadelphia: Fortress Press, 1999), b. 32, tt. 11,12, (nasiam-panamboarana).

Vakio ny Asa. 17:10,11. Ahoana ny fomba anehoan'ireo andininy ireo fa ny Baiboly no tompon'ny teny farany ny amin'izay inoantsika

Voalazan'ny Baiboly fa "Izay soratra rehetra nomen'ny tsindrimandrin'Andriarnanitra dia mahasoa koa ho fampianarana, ho fandresen-dahatra, ho fanitsiana izay diso, ho fitaizana amin'ny fahamarinana" - 2 Tim. 3:16. Ary koa: "ny famoahan-kevitry ny faminaniana ao amin'ny Soratra Masina dia tsy efan'ny fisainan'ny olona fotsiny ihany; fa tsy nisy faminaniana avy tamin'ny sitrapon'ny olona tany aloha rehetra; fa avy tamin'Andriamanitra no nitenenan'ny olona araka izay nitondran'ny Fanahy Masina azy' -- 2 Pet. 1:20,21. Andriamanitra no tena mpanoratra ny Baiboly, koa azontsika antoka fa tsy mifanohitra velively ireo andalan-teny samihafa ao aminy.

Vakio ny Tit. 1:9 sy ny 2 Tim. 1:13. Nahoana no tena manan-danja ho an'ny finoantsika an'Andriamanitra tokoa ny tsy fifanoheran'ireo andininy ao amin'ny Soratra Masina?

Ny Baiboly ihany no manazava ny tenany, satria mifanaraka avokoa ireo fizarana samihafa ao anatiny. Zava-dehibe tokoa io fifanarahana io noho izy manampy antsika hahita firindrana eo amin'ny fampianarana atao sy ny foto-pinoantsika rehetra. Manjary haintsika ny manavaka ny marina sy ny diso, ary hain'ny fiangonana ny manda ireo fampianaran-diso sy lainga. Ny tsy fifanoheran'ireo teny ao amin'ny Baiboly ihany koa no hahafahantsika manitsy izay fampianarana mifanohitra arnin'ny faharnarinan'Andriarnanitra.

Samy mino an'i Jesosy sy ireo mpanoratra ny Baiboly fa mifanaraka tsara ireo teny samihafa voarakitra ao aminy ary inoany fa avy amin'Andriamanitra ny Soratra Masina. Asehon'izy ireo, araka izany, fa mifanaraka tokoa ny zavatra ambaran'ny Baiboly ary rnanana ny lanjany izany. Matetika izy ireo no milaza na manoratra andalan-teny avy ao arnin'ny TT. I Paoly, ohatra, tao amin'ireo taratasy nosoratany, dia naka andalan-teny avy ao amin'ny Mpitt. 7:20; Sal. 14:2,3; Sal. 5:9; Sal. 10:7 ary Isa. 59:7,8.

Manaiky ireo mpanoratra ny Baiboly fa tsy azo sarahina ny TT sy ny TV, satria mifanaraka tanteraka izy roa ireo. Tsy mampianatra fivavahana vaovao ny TV ary ny TT dia voaseho indray ao amin'ny TV. Miorina eo amin'ny TT ny TV ary izay no fomba fifandraisany. Mitondra fanazavana ho an'ny andaniny ny ankilany.

Mampianatra fitsipika iray lehibe io tsy fifanoheran'ny Baiboly io. Rehefa mandinika lohahevitra iray ao amin'ny Baiboly isika, dia tokony hojerentsika ao arnin'ny Baiboly ihany izay rehetra voalaza mikasika izany. Tsy tokony hanorina ny fampianarantsika eo amin'ny andininy tokana na hevitra iray monja isika.

Vakio ny Mat. 21:42; Mat. 12:3,5; Mat. 19:4; Mat. 22:31; Mar. 12:10,26; Lio. 6:3; Mat. 24:15 ary ny Mar. 13:14. imbetsaka i Jesôsy no miresaka momba ny Soratra Masina. Milaza inona amintsika ny teniny momba ny hafatra mazava voarakitra ao?

Mazava tsara tokoa ny voalazan'ny Baiboly mikasika izay ampianariny, ary na ny ankizy na ny olon-dehibe dia samy mahatakatra tsara izany. Manome tombontsoa tsy hita lany hahazoantsika mianatra zava-baovao koa ny Baiboly. Hihalalina hatrany ny fahatakarantsika isaky ny mandinika ny Baiboly isika. Tsy voatery mila ny fanampian'ny manam-pahaizana manokana momba ny Baiboly isika na koa mpitarika vontom-pahamasinana mba hanazava izany amintsika. Amin'ny maha-mpino antsika, dia afaka mahatakatra samirery ny fampianarana tsotra atolony isika. Noho izany dia mampirisika antsika ny Baiboly mba handinika samirery ny Soratra Masina satria afaka mahatakatra ny hafatra tian'Andriamanitra homena antsika isika.

"Ny fifanarahana misy eo amin'ireo mpanoratra ny Baiboly, dia mampiseho fa azo antoka ny tsy fiovaovan'ny Baiboly eo amin'ny  zavatra ambarany. Indraindray ny Baiboly, dia mampiasa tandindona na fanoharana, mazava loatra. Azontsika heverina anefa fa zavatra hafa no tiany haseho (...) Ampoizina koa ny hoe ny Baiboly ihany no manazava ireo tandindona sy sary an'ohatra ampiasainy. Tsy ny olona lalin-tsaina na ny manam-pahaizana momba ny Baiboly irery ihany no mahatakatra ny hevitr'izy ireny." - HS [Hagerstown, MD: Review and Herald Publishing Association, 2000j, t. 65, nasiam-panamboarana.

Ny antony mahatonga ny Baiboly ho mazava, dia satria fomba fiteny sy voambolana mazava no ampiasainy hanehoana ny fahamarinana. Tsy niezaka naneho ny andalan-teny mba hanana hevitra saro-pantarina na koa hifono hevitra maro isan-karazany ireo mpanoratra ny Baiboly.

Mazava loatra fa mety hisy ihany indraindray ny andalan-teny sy hevitra ao amin'ny Baiboly izay tsy takatsika amin'ny fahafenoany. Tsarovy anefa fa Tenin'Andriamanitra no vakintsika ary olombelona lavo ihany isika. Na ahoana na ahoana anefa dia mazava ny Tenin'Andriamanitra mikasika ireo zavatra mila fantarina sy takatry ny saina, indrindra rehefa ny famonjena no resahina.

Saintsaino ny fotoana izay tsy nahatakaranao ny andalan-teny sasany ao amin'ny Baiboly. Taty aoriana anefa dia takatrao amin'izay izany. Inona no nianaranao avy tamin'io fanandramana io ka afaka hanampy ny hafa izay tojo izany olana izany koa?

Ny Baiboly ihany no manazava ny teny ambarany, satria mifanaraka tsara ireo boky samihafa ao anatiny. Raha tsy misy io fifanarahana io, dia tsy afaka hanazava ny tiany hambara ny Baiboly. Noho io fifanarahana io, dia azontsika atao ny mampiasa ny ampahany iray ao amin'ny Baiboly mba hanazavana ny arnpahany iray hafa.

Vakio ny Lio. 24:27,44,45. Ahoana ny fomba nampiasan'i Jesôsy ny Baiboly hanazavana ny momba Azy? Milaza inona amintsika izany mikasika ny fomba hahazoantsika mampiasa ny Baiboly mba hahatakarantsika ny tiany hambara?

Rehefa avelantsika hanazava ny tiany hambara ny Baiboly, dia ho takatsika ny fahamarinana lazainy. Ny Baiboly ihany no maneho ny tiany hambara. Rehefa avelantsika hanazava ny teniny ny Baiboly, dia tsy hampiasa andalan-teny mihitsy isika hanaporofoana ny hevitsika manokana. Hodinihintsika tsara, araka izany, ny tontolon-kevitra niaingan'ny andalan-teny tsirairay avy. Ankoatra ny tontolon-kevitra eo aloha sy aorian'ny andalan-teny iray hodinihina, dia tokony hojerentsika manokana ny tontolon-kevitr'ilay boky misy azy. Ankoatra izany, dia ilaintsika ny mahatsiaro izay lazain'i Paoly rehefa mandinika ny Baiboly isika: "Fa izay rehetra voasoratra fahiny dia nosaratana ho fianarantsika" Rom. 15:4. Manampy antsika io teny io hahatakatra fa tokony hodinihintsika avokoa izay rehetra voalazan'ny Soratra Masina momba ny lohahevitra anankiray.

"Ny Baiboly ihany no rnpaneho ny tenany. Tsy maintsy ampitahaina amin'ny Soratra Masina ny Soratra Masina. Ny mpianatra dia tokony hianatra handray ny Tenin'Andriamanitra ho toy ny zavatra tokana vokatry ny fitambarana zavatra maro, ka hahita ny fifandraisana misy eo amin'ireo zavatra maro voarakitra ao ireo. Tokony hahazo fahalalana ny amin'ilay lohahevitra lehibe ao anatin'ny Soratra Masina ny mpianatra, ny amin'ny fikasan'Andriamanitra tany am-boalohany ho an'izao tontolo izao, ny amin'ny nipoiran'ilay ady lehibe eo amin'ny tsara sy ny ratsy, ary ny amin'ny drafi-panavotana." - Ed, t. 190.

Rehefa mampitaha ny andalan-teny amin'ny anankiray hafa isika, dia tena ilaina ny mandinika amim-pahamalinana tsara ny Baiboly. Raha azo atao, dia tsara indrindra ny mijery ny dikan-teny niaingana, na fara-fahakeliny, ampitahaina amin'ny dikan-teny akaiky indrindra amin'ny heviny hita ao amin'ny teny hebreo sy grika.. Tsy voatery hahay ireo teny nampiasaina nanoratana ny Baiboly isika vao hahatakatra tsara ny Baiboly, na dia manampy ihany aza izany amin'ny fotoana sasany. Azo antoka kosa fa hitondra vokatra tsara ny fandinihana amim-pahatokiana sy amim-bavaka ny Teny, ao anatin'ny fanetren-tena sy fileferana tanteraka amin'izany.

Manome torohevitra ho antsika momba ny fampianaran'ny Baiboly sy ny lalàna ny Isa. 8:20. Nahoana no zava-dehibe ny mametraka ny finoantsika eo amin'ny "lalàna sy ny teni-vavolombelona"? Inona no ampianarin'io andininy io ny amin'ny fomba tokony hijerentsika ireo asasoratry ny mpaminany izay tsy tafiditra ao anatin'ny TT sy ny TV?

Miteraka fanontaniana mahaliana momba an'i Ellen G. White ny firesahana ny amin'ny Sola Scriptura. Tsy ampahany ao amin'ny Baiboly ny asasorany, kanefa inoantsika fa nomen'Andriamanitra hafatra ho an'ny fiangonany amin'ny andro farany izy. Izao ary ny fanontaniana mipetraka: ahoana no ampitahantsika ny asasorany amin'ny Baiboly?

Rehefa mamaky ny asasoratr'i Ellen G. White isika dia mahita fa ny Baiboly no fototra iorenan'ny zava-drehetra ampianariny mikasika an'Andriarnanitra. Averimberiny ao anatin'izany ny maha-Tenin'Andriamanitra ny Baiboly. Raha ny fijeriny dia ny Baiboly no manam-pahefana farany eo amin'ny fampianarantsika sy ny finoantsika ary ny fanaontsika. Ny zava-dehibe indrindra dia ny fanohanany ny fitsipika protestanta momba ny "Sola Scriptura" (vakio ny HM, t. 11 sy t. 621).

"Fahazavana kely" no fahitan'i Ellen White ny asasorany, izay nampiasain'Andriamanitra hitarika ny lehilahy sy ny vehivavy ho eo "Fahazavana lehibe kokoa", dia ny Baiboly izany (AR, 20 January 1903). Tsy hitsin-dalana hahatakarana ny Baiboly tsy akory ny asasorany na fanoloana toerana ny Baiboly. Nanoratra izao teny izao aza izy: "Tsy mifankazatra amin'ny Soratra Masina ianao. Raha nodinihinao ny Tenin'Andriamanitra, ka ao anatinao ny faniriana hanatratra ny fenitry ny Baiboly sy hanatratra ny fahalavorariana kristianina dia tsy ho nilainao ny Fanambarana. Noho ny nanamaivananao ny fifankazarana amin'ny Boky avy amin'ny tsindrimandrin'Andriamanitra no nitadiavany hanatratra anao tamin'ny fanambarana tsotra sy mivantana ," - TFC, b. 2, t, 605.

Ilay Andriamanitra izay nanome ny Baiboly no nanome ireo asasoratr'i Ellen White, saingy misy fahasamihafana amin'ny Baiboly ihany izany. Nomen'Andriamanitra antsika noho ny antony samy hafa ireny asasorany ireny, kanefa tsy ampahany vaovao manampy ny Baiboly tsy akory. Ny Baiboly no tompon'ny teny farany eo amin'ny asasorany. Na i Ellen White aza dia tsy nihevitra ny amin'ny hakan'ny asasorany ny toeran'ny Baiboly, ary nambarany fa ny Baiboly irery ihany no tompon'ny fanapahan-kevitra ny amin'izay inoantsika sy ataontsika.

Vakio ny "The analogy of Scripture'', tt. 64-66, ao amin'ny HS. Vakio ny toko faha-20, "Bible Teaching and Study" ao amin'ny Ed, tt. 185-192 ary ny "The Primacy of the Word", ao amin'ny SIM, b. 3, tt. 29-33.

"Tokony hampianarina ny mpandinika ny Baiboly mba hianatra izany amin'ny toe-tsaina vonon-kianatra. Tokony handinika ireo takilany isika, tsy ho porofo hanohanana ny hevitsika manokana fa mba hahalalana izay ambaran'Andriamanitra. Amin'ny alalan'ny fanampian'ny Fanahy Masina izay nanome ny teny ihany no hahazoana fahalalana marina ny Baiboly. Ary tsy maintsy miaina araka izany isika mba hahazoantsika izany fahalalana izany. Tokony hankatoavintsika izay baikon'ny Tenin'Andriamanitra rehetra. (...) Mitaky ezaka mitohy sy feno faharetana avy amintsika ny fianarana ny Baiboly. Tahaka ny fihadian'ny mpitrandraka ny volamena ao ambanin'ny tany, izay ataony amin'ny fo tokoa sy amim-paharetana, no tokony hikatsahantsika ny harena miafin'ny Tenin'Andriamanitra." - Ed, t. 189, nasiam-panamboarana.

"Tokony hataonao tahaka ny sakafo sy rano fisotronao ny Baiboly, ary tokony ho ampaham-piainanao ny fahamarinany sy ny fitsipiny mba hahaizanao kokoa mandray ny torohevitra avy amin'Andriamanitra. Asandratro eo anatrehanareo ny teny sarobidy anio, aza averina izay nambaraka ka hanao hoe ianareo: 'izao na izao no nolazain'i rahavavy / anabavy White'. Fantaro izay nambaran'ilay Andriamanitra Tompon'ny Isiraely ka ny baikony no araho." - SIM, b. 3, t. 33.

FANONTANIANA HIFANAKALOZAN-KEVITRA:

1. Inona ireo foto-pinoana diso tanan'ny oIona vokatry ny fijerena andalan-teny notsongantsongaina fotsiny fa tsy mba nandinika ny teny rehetra ambaran'ny Baiboly mikasika ny lohahevitra iray?

2. Izao no nambaran'i Jesôsy momba an'i Jaona Mpanao batisa ao amin'ny Mat. 11:11: "Amin'izay nateraky ny vehivavy tsy mbola nisy nitsangana izay lehibe noho Jaona Mpanao-batisa; nefa ny kely indrindra amin'ny fanjakan'ny lanitra dia lehibe noho izy." Manondro ny mpaminany iray izay tsy manana asasoratra ao amin'ny Baiboly kanefa nilaza zavatra maro mikasika Azy i Jesôsy  eto. Inona no ambaran'izany momba ny antony maha-marina ny mpaminany iray na dia tsy manana boky ao amin'ny Baiboly aza izy?

3. Tsy isika Advantista irery no milaza fa ny Baiboly no manana ny fahefana fara-tampony. Manao izany fanambarana izany koa ny fiangonana hafa. Ahoana ary no hanazavantsika ireo fampianarana mifanohitra izay lazain'ireo Kristianina hafa fa hita ao amin'ny Baiboly?