Lesona 5 : Mpiavonavona nanjary nanetry tena

Hodinihina mandritra herinandro: Dan. 3:31-33; Dan. 4:1-30; Ohab. 14:31; 2 Mpanj. 20:2-5; Dan. 4:31-34; Fil. 2:1-11. 
Tsianjery: "Akory ny halehiben'ny famantarany! Ny fanjakany dia fanjakana mandrakizay, ary ny fanapahany dia hahatratra ny taranaka fara mandimby- Dan. 3:33.

Ny avonavona no fahotana voalohany. Tao amin'i Losifera, ilay anjely lavo tany an-dapan'ny lanitra, no nahitana izany voalohany, Izao no nambaran'Andriamanitra fa hiseho aminy: "Niavonavona ny fonao noho ny hatsaran-tarehinao; efa nahasimba ny fahendrenao mbamin'ny famirapiratanao hianao; nazerako eny an-tany hianao sady natolotro ho fitalanjonan'ireo mpanjaka" - Ezek. 28:17.

Ny avonavona no nahatonga an'i Losifera ho lavo, ary amin'izao dia mampiasa izany avonavona izany izy mba hitarihana olona tsy tambo isaina ho any amin'ny lalan'ny faharavana. Olombelona lavo avokoa isika rehetra, ary miankin-doha amin'Andriarnanitra mandritra ny fiainantsika iray manontolo. Avy Aminy avokoa izay ananantsika rehetra sy izay ataontsika amin'izany. Ahoana àry no hahasahiantsika hiavonavona sy hieboebo ary hirehareha raha tokony ho fanetren-tena no hibahan-toerana eo amin'izay ataontsika rehetra?

Nila fotoana ela i Nebôkadnezara vao nahatakatra ny lanjan'ny fanetren-tena. Na dia ny fahitana ireo lehilahy efatra tao anatin'ny lafaoro nirehitra aza tsy nanova ny fitondrany ny fiainany. Nesorin'Andriamanitra teo aminy ny fanjakany ary nalefany niara-niaina tamin'ny biby teny an-tsaha ity mpanjaka ity, izay vao niaiky ny toerana misy azy marina. 

Vakio ny Dan. 3:31-33; 4:1-30. Inona no nahazo ny mpanjaka, ary Inona no anton'izany?

Nomen'Andriamanitra nofy faharoa Nebôkadnezara; tadidin'ny mpanjaka ny nofiny tamin'ity indray mandeha ity. Tsy hain'ireo olon-kendrin'i Babilôna anefa ny nanazava izany ka nangataka ny fanazavana izany tamin'i Daniela izy. Nahita hazo iray avo dia avo nanaka-danitra tao anatin'ny nofiny ny mpanjaka. Nisy baiko azon'ny anjely iray anefa avy tany an-danitra manambara ny hanapahana izany hazo izany, ka ny fotony sy ny fakany sisa no havela eo amin'ny tany. Ny azo antoka fa nampatahotra indrindra an'i Nebôkadnezara dia ny ampahan'ny nofy izay nandrenesany ny feon'ilay any an-danitra nanao hoe: "aoka hovana ny fony tsy ho fon'olombelona, ary aoka ho fom-biby no ho ao aminy; ary aoka ho fetr'andro fito no holanina aminy" - Dan. 4:13. Tsapan'i Daniela ny havesatry ny lanjan'izany nofy izany ka tamim-panajana no nanehoany ny faniriany mba ho ireo fahavalon'ny mpanjaka no tian'ny nofy horesahina. Nahatoky tamin'ny hafatra tian'ny nofy hampitaina anefa izy ka nilaza fa ny mpanjaka no resahina amin'izany.

Mampiasa ny hazo ny Baiboly ho sary an'ohatra anehoana mpanjaka sy firenena ary fanjakana (Ezek. 17; 31; Hôs.14; Zak. 11:1,2; Lio. 23:31). Mifanaraka tsara amin'ny  fanoritsoritana ny mpanjaka miavonavona anankiray ny hazo avo, araka izany. Nomen'Andriamanitra an'i Nebokadnezara ny fahefana sy ny fanapahana, kanefa tsy nety takany fa avy tamin'Andriamanitra izay nananany rehetra.

Inona no nambaran'ny mpanjaka ao amin'ny Dan. 4:27? Ahoana no anehoan'izany fa tsy takany ny fampitandremana natao taminy? Zak. 11:1,2;

Inona no maha-mampidi-doza ny avonavona? Mahatonga antsika tsy hahatsiaro intsony izany fa miankina amin'Andriamanitra isika amin'ny zava-drehetra. Raha vao hadinontsika anefa izany dia tonga eo amin'ny toerana mampidi-doza ara-panahy isika.

Inona avy ireo zavatra tontosanao teo amin'ny fiainanao? Azonao atao ve ny mifaly noho ny amin'izany kanefa tsy miavonavona? Raha eny, amin'ny fomba ahoana? 

Vakio ny fampitandremana nataon'i Daniela tamin'ny mpanjaka ao amin'ny Dan. 4:24. Inona no ampitandremany ny mpanjaka? Inona no asainy ataon'ny mpanjaka, ary nahoana? (Vakio ny Ohab. 14:31)

Tsy nanazava ny nofy fotsiny i Daniela fa nanome torohevitra ho an'ny mpanjaka koa mba tsy hisehoan'ny toe-javatra ratsy: "Koa aoka hankasitrahanao ny anatro, ry mpanjaka, ka dia ny fahamarinana no ento mampitsahatra ny fahotanao, ary ny fiantrana ny mahantra no ento mampitsahatra ny helokao, fandrao mba hampaharetina ahay ny fiadananao" - Dan. 4:24.

Nahavita fanorenana marobe tao Babilôna i Nebôkadnezara. Ny zaridaina, ny lakan-drano ary ireo tempoly an-jatony sy tetikasam-panorenana hafa no nahatonga ilay tanàna ho iray amin'ireo zava-mahatalanjona indrindra tamin'ny andro fahiny. Izany famirapiratana sy hatsaran-tarehy izany anefa dia tanteraka, fara fahakeliny amin'ny ampahany, tamin'ny alalan'ny fitrandrahana ny herim-batan'ireo andevo sy fanaovana tsinontsinona ny mahantra. Ankoatra izany, ny haren'ilay fanjakan-dehibe nampiasaina ho amin'ny fahafinaretan'ny mpanjaka sy ny manodidina azy. Nahatonga an'i Nebôkadnezara tsy hahatsapa ny fankasitrahana tokony natolony an'Andriamanitra ny avonavony. Nampangatsiaka ny fony koa izany ka tsy mba nihevitra ireo mahantra izy. Mihevitra manokana ireo mahantra anefa Andriamanitra, ka tsy tokony hahagaga antsika araka izany raha niteny tamin'ny mpanjaka i Daniela mba hahatsiaro azy ireny koa.

Tsy zava-baovao ny hafatra nentin'i Davida ho an'i Nebôkadnezara. Matetika ireo mpaminanin'ny TT no nampitandrina ny vahoakan'Andriamanitra ' mba haneho fahalemem-panahy amin'ny mahantra ary nilaza tamin'izy ireo mba ho marina. Nampitandrina azy ireo ny mpaminany tsy hampahory ny mahantra na hampiasa azy ireo hahazoana harena. Antony iray anisan'ny namaizan'Andriamanitra an'i Nebôkadnezara ny nanaovany tsinontsinona ny mahantra. Ny fiantrana ny mahantra no fanehoana ambony indrindra ny fitiavan'ny Kristianina; ary mifanohitra amin'izany, ny fanararaotana sy ny fanaovana tsinontsinona azy ireo dia toy ny fiadiana amin'Andriamanitra. Rehefa mikarakara ireo sahirana isika dia miaiky fa an'Andriamanitra ny zava-drehetra, izay midika fa tsy isika no tompony fa mpitantana fotsiny ihany ny fananany.

Manome voninahitra an'Andriamanitra sy manaiky ny maha-Tompo Azy isika rehefa manampy ny hafa amin'ireo fananantsika. Azy ny zava-drehetra, ka tokony hotsaroantsika izany fahamarinana ara-Baiboly izany rehefa mandray fanapahan-kevitra ny amin'izay ataontsika amin'ny fananantsika isika, ary hampiasa ireo fanomezany ho fanampiana ny mahantra. 

Nananatra ny mpanjaka i Daniela mba hampitsahatra ny fahotany ary hangata-pamelana amin'Andriamanitra. Feno avonavona anefa ny fon'i Nebôkadnezara, ka izany no nahatonga an'Andriamanitra hanafay azy (Dan. 4:25-30). Raha nitsangantsangana tao an-dapany ny mpanjaka ary nidoka ny tenany noho izay nataony rehetra dia tonga tao aminy ny aretin-tsaina izay nahatonga ny fandroahana hiala tao an-dapa. Azo heverina fa tratry ny aretin-tsaina antsoina hoe "lycanthropie" na "zooanthropie" izy, izay mahatonga ny olona iray hino fa amboadia ny tenany ka manao ny fihetsik'izany biby izany izy.

Vakio ny 2 Mpanj. 20:2-5; Jona 3:10 ary ny Jer. 18:7,8. Inona no ambaran'ireo toko sy andininy ireo momba ny mety hahafahan'ny mpanjaka miala amin'izany famaizana izany?

Mampalahelo fa tao anatin'ny fanandramana nangidy no nisintonan'i Nebôkadnezara lesona. Raha mbola teo amin'ny fanapahany izy dia tsy mba nisaintsaina ny amin'ny fifandraisany amin'Andriamanitra. Rehefa nesorina taminy ny fahefana amin'ny maha-mpanjaka azy, ary nalefa hiara-monina tamin'ny biby tany an-tsaha izy, dia nomen'Andriamanitra fotoana hiaikena ny fiankinany tanteraka Aminy izy. Izao no lesona manan-danja indrindra tian'Andriamanitra hampianarina ity mpanjaka miavonavona ity: "ny lanitra no manapaka" - Dan. 4:23. Tiany koa ny hianarantsika izany lesona izany: "Didin'ny mpiambina izany zavatra izany; eny, avy amin'ny tendrin'ireo masina izany zavatra izany hahafantaran'ny velona fa ny Avo Indrindra no manapaka amin'ny fanjakan'ny olona ka manome izany ho an'izay tiany, ary olona ambany toetra no ampanapahany azy" - Dan. 4:14.

Lesona ho an'ny olon-drehetra ety an-tany ny famaizana natao tamin'i Nebôkadnezara mpanjaka ka tokony hifantohantsika manokana. Tokony hotsaroantsika fa "ny Avo Indrindra no manapaka" - Dan. 4:14

Mifehy ny toe-javatra rehetra ilay Andriamanitra Avo Indrindra. Nahoana no zava-dehibe ny tokony hianarantsika izany lesona izany. Ahoana no tokony hanovan'izany fahamarinana ara-Baiboly izany ny teny lazaintsika sy izay ataontsika amin'ireo olona fehezintsika?

Vakio ny Dan. 4:31-34. Tamin'ny fomba ahoana no niovan'ny toe-javatra niainan'ny mpanjaka, ary inona no anton'izany?

Navelan'Andriamanitra ho tratry ny aretina hafahafa i Nebôkadnezara, saingy namerina taminy ny fahavorian-tsainy ihany Izy tamin'ny farany. Mahaliana tokoa fa niova ny zava-drehetra taorian'ny fito taona izay nambaran'ny mpaminany: nanandrandra ny masony tamin'ny lanitra ilay mpanjaka narary (Dan. 4:31).

"Nandritra ny fito taona, dia tonga fitalanjonan'ny vahoakany ny mpanjakan'i Babylona. Naetry teo imason'ny olona rehetra nandritra ny fito taona izy. Nony afaka izany dia nahatsiaro saina izy. Nanandratra ny masony teny amin'ny lanitra izy ary nanetry tena teo amin'llay Andriamanitra velona. Fantany tamin'ny famaizana nahatra taminy ny tànana avy any ambony. Niaiky ny helony teo ampahibemaso izy, ary nanome voninahitra ny famindrampon'Andriamanitra izay namerina azy indray teo amin'ny toerany taloha" MM, t. 426.

Eny tokoa, misy fiovana lehibe eo amin'ny fiainantsika rehefa miandrandra ny lanitra isika. Naverin'Andriamanitra ny sain'ny mpanjaka, ary rehefa izay dia nasehon'ny mpanjaka tamin'ny rehetra ny porofo fa nisintona lesona avy tamin'izay nanjo azy izy.

Tsy dia i Nebôkadnezara loatra no ivon'ity tantara ity, fa ny famindrampon'Andriamanitra. Fotoana fanararaotra telo no navelan'ny mpanjaka handalo fotsiny raha tokony ho nanaiky ny Andriamanitry ny Isiraely ho Tompon'ny fiainany izy. Nisokatra teo anatrehany izany fotoana izany rehefa niaiky ny fahendrena miavaka nananan'ireo tovolahy babo avy any Joda izy (Dan. 1), nilaza ny hevitry ny nofiny taminy i Daniela (Dan. 2), ary rehefa novonjena tamin'ny lafaoro nisy afo nirehitra ireo tovolahy hebreo telo (Dan. 3). Raha tsy mampiova ny fisainan'ny mpanjaka ny fanandramana tahaka izany, inona moa no azo heverina fa hampiova azy? Mafy hatoka ity mpanjaka ity, nefa mbola nomen'Andriamanitra fotoana faninefany ihany hahafahany miova.  Azon'Andriamanitra ihany ny fon'ny mpanjaka nony farany (Dan. 4), ary naveriny taminy ny sainy sy ny fanjakany. Maneho amintsika ny tantaran'i Nebôkadnezara fa manome fotoana maro hahafahantsika miova Andriamanitra. Nahoana moa Izy no manao izany ho antsika? Satria tiany hovonjena isika, ary tiany hanakaiky Azy. Izao no nambaran'i Paoly an-jato taona maro lasa izay: "Izay tia ny olona rehetra hovonjena ka ho tonga amin'ny fahalalana ny marina"- 1Tim.2:4. Ohatra miezinezin'ny fahamarinana no asehon'izany tantara izany amintsika ?

Aoana no nanampian'Andriamanitra anao hahita fa tena mila Azy tokoa hianao?

Nalahelo noho ny amin'ny fahotany Nebokadnezara, ka nanolotra ny fony ho an'Andriamanitra izy avy eo. Izao no nambarany: "ary ny mponina rehetra ety an-tany hatao tsinontsinona" - Dan. 4:32. lnona no tian'izany hambara? 

Ahoana moa no ilazantsika fa tena nanaiky ilay Andriamanitra marina i Nebôkadnezara? Porofo lehibe indrindra amin'izany ny nanoratany taratasy izay ampahan'ny Dan. 4. Nalefany nanerana ny fanjakany izany taratasy izany, izay miresaka momba ny avonavony sy ny nahavery saina azy ka nahatonga azy hanao tahaka ny biby. Rehefa izay dia nambarany fa velom-pankasitrahana an'Andriamanitra izy noho ny namonjeny azy tamin'ny aretiny. Tsy mba nanoratra zavatra ratsy momba ny tenany ny mpanjaka tamin'ny andron'ny Baiboly, fa saika fiderana sy fanomezam-boninahitra azy avokoa ny filazana ny tantaran'izy ireo. Zava-nahagaga tanteraka, araka izany, ny taratasin'i Nebôkadnezara, izay naneho fa tena nanolotra ny fony ho an'Andriamanitra tokoa ity mpanjaka ity. Fijoroana ho vavolombelona ny taratasy nosoratany, izay mitantara amin'ny olombelona rehetra ety ambonin'ny tany ny fanandramany niaraka tamin'Andriamanitra. Miresaka momba ny herin'Andriamanitra sy ny fifehezany ny zavatra rehetra izany taratasy izany. Tsy maintsy niloa-bava nilaza izay niainany sy nianarany momba an'Andriamanitra izy, ka vavaka sy fiderana an'Andriamanitra ny taratasy nosoratany (Dan. 4:31-34). 

Fo vaovao no tao amin'ny mpanjaka; niova ny fiainany, ary tahaka izany koa ireo zavatra inoany momba ny fiainana. Hitany fa voafetra ny fahefan'olombelona. Vavaka mafana no nentiny nisaotra ny Andriamanitr'i Daniela. Nambaran'i Nebôkadnezara fa mifehy ny zava-drehetra Andriamanitra, ka izany no antony nilazany fa "ny mponina rehetra ety an-tany hatao tsinontsinona" - Dan. 4:32. Maneho amintsika ny vavaka nataon'i Nebôkadnezara fa tsy manana na inona na inona mampirehareha ny olombelona. Araka izany, ny fotoana ahitana farany an'i Nebôkadnezara ao amin'ny bokin'i Daniela dia maneho mpanjaka manetry tena sy velorn-pankasitrahana, midera an'Andriamanitra ary mampitandrina antsika ny amin'ny avonavona.

Mbola manova ny fiainan'ny olona hatrany Andriamanitra amin'izao androntsika izao. Na toy inona aza ny avonavon'ny olona dia misy famindrampo sy fahefana hatrany ao amin'Andriamanitra, mba hamerenana ny mpanota mpiodina ho tonga zanak'ilay Andriamanitry ny lanitra. 

Vakio ny Fil. 2:1-11. lnona no ampianarin'ireo toko sy andininy ireo antsika ny amin'ny tsy tokony hisian'ny avonavona ao am-pontsika? 

"Tonga Zanak'Andriamanitra manetry tena ilay mpanjaka rnpiavonavona teo aloha, ary ilay tsy refesi-mandidy lozabe dia nanjary mpanjaka be indrafo sy malemy paika.

"Ilay nihantsy sy niteny ratsy an'Andriamanitry ny lanitra fahiny dia nanjary nahafantatra ny hery tsy toha ananan'ny Avo Indrindra ankehitriny. Niezaka nanao izay hahatonga tao am-pon'ny vahoakany ny fahatahorana an'i Jehovah izy.

"Nianatra tamin'ny lesona nampiharin'llay Mpanjakan'ny mpanjaka sy Tompon'ny tompo taminy izay tokony ho fantatry ny mpanjaka rehetra i Nebokadnezara, ary indrindra ny hahalala fa ny tena fahalehibeazana marina dia ao amin'ny fahatsaram-panahy marina. Nanaiky an'i Jehovah ho Andriamanitra velona izy ka nanambara hoe: `Koa amin'izany, izaho Nebôkadnezara midera sy manandratra ary mankalaza ny Mpanjakan'ny lanitra; marina avokoa ny asany rehetra, ary araka ny rariny ny lalany; ary izay mandeha amin'ny fiavonavonana dia hainy aetry´

"Tian'Andriamanitra mantsy mba ho ny firenen-dehibe indrindra eto amin'izao tontolo izao no manambara ny voninahiny. Tanteraka ankehitriny ny fikasany.

"Ny fanambarana ampahibemaso nanehoan'i Nebôkadnezara ny famindrampo sy ny fahalemem-panahy ary ny hery tsy toha ananan'Andriamanitra no asa farany teo amin'ny fiainany ambara ao amin'ny tantara masina" - MM, tt. 426,427. 

FANONTANIANA HIFANAKALOZAN-KEVITRA: 

1. Hoy i C.S.Lewis: "Ny avonavona no mahatonga ny fitondrantena ratsy rehetra. (zany no fahotana ratsy indrindra atao amin'Andriamanitra. Heverinao ve fa mahery loatra ny teniko? Raha eny, tiako ny hieritreretanao zavatra iray (...) Arakaraka ny anananao avonavona ao am-po no ankahalanao ny avonavona ao amin'ny hafa. Tianao ho fantatra ve ny fatran'ny avonavona ao aminao? Ny mora indrindra dia manontany ny tenanao hoe: `Hatraiza ny fankahalako ny tsy fanehoan'ny hafa hatsaram-panahy amiko? Hatraiza ny fankahalako rehefa tsy mifantoka amiko ny sain'ny olona? Hatraiza ny fankahalako rehefa mibaikobaiko ahy ny olona na miseho ho tsara kokoa noho izaho, na rehefa mieboebo?' Izao no tiako holazaina: miady amin'ny avonavon'ny olon-kafa ny avonavona ao amin'ny tsirairay, satria tezitra aho rehefa misy olon-kafa ifantohan'ny olona kanefa izaho maniry ny ho olona manan-danja indrindra mandritra ny lanonana." - MC, t. 110. lnona no ambaran'ingahy Lewis eto, izay manampy anao hahita ny fatran'ny avonavona ao am-ponao?

2. Mampianatra antsika ny amin'ny fahefan'Andriamanitra ny Dan. 3 sy 4. Mifehy ny zava-drehetra any an-danitra sy ety an-tany Izy. Nahoana no zava-dehibe ny fahatakarana izany? Ahoana no anampian'ny Sabata antsika hahatakatra izany fahamarinana izany?